Uczucia estetyczne cz. 3

Podobnież jedność bez rozmaitości, albo błędnie zjednoczona, ciągle powtarzająca się wielość jest brzydką. Ten sam ton ciągle, ta sama forma, w ogóle ciągłe powtarzanie sie, rozciągłość bez przerwy i zmiany, jednym słowem każda błędnie złożona jedność budzi uczucie wstrętu. Przedstawmy sobie monotonne rzępolenie albo ścianę, bez żadnych odmian w oświetleniu, bez żadnych przejść w malowidle, albo jednostajnie płowe, najlżejszą chmurką nie draśnięte niebiosa, albo nudne, bez końca powtarzające się linie równoległe – a wrażenie ich okropne, brzydkie.

Stąd wypada, że i zniszczenie prawidłowości, symetrii, proporcjonalności wywołuje skutek zupełnie przeciwny uczuciu piękna. Najpiękniejsza twarz wyda się brzydką, skoro ją ujrzymy odbitą w mętnym zwierciadle, odwracającym wszystkie stosunki. Tak samo oddziaływa wszelkie zanieczyszczenie, wykrzywienie,- nadwątlenie itd. Na niezgodność pomiędzy istotą a zjawiskiem wskazaliśmy już pierwej: Również o wpływie moralnej brzydoty wspomniano wyżej. Uczucie brzydoty ma różne odcienie. Najsilniejszym jest uczucie bezwzględnego wstrętu; nasza natura wzdryga się przed zjawiskiem na wskroś jej obcym i wrogiem; odwraca się odeń instynktowo, traci w sobie wszelką równowagę i siłe odporu, ulega brzydocie i dopiero po ciężkiej walce udaje się jej odzyskać spokój i zerwać wszelki stosunek podmiotowy pomiędzy sobą a brzydkim zjawiskiem.

Comments

  1. Reklama:

    To Cię zaciekawi:

    Hostele we Wrocławiu
    hotel i restauracja wałbrzych
    hotel we wrocławiu
    hotel wrocław
    hotel wrocław centrum
    hotel wyszków
    hotele na konferencje kraków
    hotele Wrocław
    hotele wrocław centrum
    hotele wrocław rynek