Piękno w naturze Archive

Roślinność cz. 10

Mimo całej piękności, zapragniemy wreszcie widoku życia nie skrępowanego tak silnie, jak roślina, lecz mającego ruch samoistny, zapragniemy stworzeń, które nie tylko wegetują, lecz i działają. Dla tego wśród szerokich obszarów roślinności witamy chętnie widok zwierzęcia. O zmianach wywoływanych w świecie roślin zmianą pór roku, mogę tylko nadmienić. Głównie chodzi tu o wytwarzające się różnice
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 9

Główną cechą charakterystyczną świata roślinnego jest obok prawidłowości, swoboda. Dla tego wszelki przymus, skrępowanie, jednostajność, wątłość, budzą uczucie brzydoty; brzydkim jest naturalnie i zbytek, samowola, gdy główny członek np. okryty i przytłumiony jest mnóstwem dodatkowych. Okrawanie i obcinanie drzew w stylu XVIII w. sprzeciwia się wszelkim regułom piękna, jest komicznym lub niestosownym. Rozumie się jednak
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 8

Jeżeli kąt za ostry, wygląda, jakby gałęzie usiłowały oderwać się od pnia, lecz na próżno; drzewo jest wtedy podobnym do róży, nie ma dostatecznej swobody. Znaczny wpływ przy tym wywiera ułożenie i umocowanie liścia. Jeżeli łodyżka, na której osadzony, jest za krótką, natedy liść, miasto być miękkim i ruchliwym, pozbawia się tych przymiotów. Wygląda twardym
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 7

Podobne wrażenie budzi sitowie. Wieczna tożsamość! Jeżeli jej nie możemy objąć wzrokiem, nudzi, krępuje, nawet zatrważa. Wątła to, ale nieskończenie powtarzającą się zapora stawiana oku. Jest podanie u ludu, że w zbożu mieszka-zły duch wabiący dzieci, aby je potem zabić. Każdy zabobon pozwala nam wejrzeć głębiej w estetykę ludu. To straszydło zbożowe uosabia wybornie nudne,
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 6

Drzewo jest najwyżej rozwiniętym utworem roślinnym, z powodu różnorodności w układzie członków” Już krzew każdy odznacza się bogatym ich doborem, jakkolwiek brak mu jedności. Estetycznie jednak stanowi całość sam w sobie. Zioła poprzestają na liściach i zgrubiałej łodydze. I tę rzecz jednak musimy przekazać szczegółowym studiom. Owocom nadaje ważność estetyczną kształt ich, barwa, zapach, smak
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 5

Barwa i woń stanowią zewnętrzny wyraz istoty roślinnej. Ze światem tonów niema roślina związku; sama jest cichą, a tylko w czasie burzy piersiami wiatru jęczy, wzdycha, szumi, wyje! Ruch falujący gałązek sprawia wówczas wrażenie estetyczne kolejnym wznoszeniem się i opadaniem. Siła brzmienia tkwi jednak utajona w roślinie. Przypomnijmy tylko przedziwne tony, jakie sztuka ludzka zeń
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 4

U roślin dostrzegamy nieskończenie większą swobodę form, niżeli u kryształów. I tu panują wprawdzie stałe prawidła, ale ich przymus wydaje się raczej uporządkowaniem wolności. Matematyczne  formy nie biją tu w oczy, potrzeba za niemi śledzić. Podczas gdy u kryształów najwyższym wyrazem rozwoju są regularność, proporcja, symetrya, występuje u roślin bogate rozczłonkowanie, najwyraźniej zaś u najwyżej
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 3

Roślina rusza sie w sobie, lecz nie wyrusza z miejsca. Tkwi w ziemi. W powietrzu kołysze się łodyga, ale korzeń jest uwiązany; ginie, gdy się od ziemi oderwie. Grunt czarny, z którego wyrasta i w którym się kryje przed okiem człowieka, osłania ją urokiem tajemniczości. Chaotycznie pogmatwane węzły jej korzenia, budzą w nas uczucia grozy
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 2

Europejski jego towarzysz szydzi zeń. On nie żyje na puszczy, więc kwiatek mu tylko kwiatkiem, drzewo drzewem, a niczym więcej. Tylko brak uczy oceniać. Persowie okazywali we wszystkich czasach wiele zmysłu dla piękności roślin. Pomijając ich ogrody (Xenofon), wspomnę tylko o znanym z Herodota zamiłowaniu Xerxesa w pięknych drzewach. Podczas wyprawy przeciw Grecji, w okolicy
Category: Piękno w naturze

Roślinność cz. 1

Krystalicznie złożone cząstki utworzyły świat kopalny. W królestwie roślin, tak samo rzecz się ma z porostami, mchami, i gąbkami. Tu twór drobniuchny łączy się z drugim, równie drobniuchnym, i każdy zachowuje swą odrębność, podobnie jak kryształy. Na najwyższych jednakże szczeblach roślinności, spotykamy już nowy, ważny żywioł estetyczny, – życie nieskrępowane odtąd żadną martwotą formy, nie
Category: Piękno w naturze